Van khí nén là gì? Các loại van khí nén đang được sử dụng phổ biến hiện nay.

Van khí nén là một trong những linh kiện không thể thiếu trong hệ thống khí nén, nó giúp cho hệ thống khí nén hoạt động chính xác và mang lại hiệu quả cao hơn. Hiện nay có những loại van khí nén: 2/2, 3/2, 4/2, 5/2, 5/3. Để sử dụng những loại van trên hiệu quả chúng ta cần hiểu được nguyên lý, cấu tạo của từng loại van để có thể sử dụng/chọn những loại van phù hợp theo nhu cầu sử dụng.

1. Van khí nén là gì? 

Van khí nén là gì?

Ở lĩnh vực tự động hóa cơ khí, van khí nén được áp dụng để tạo ra được một dòng khí tự động thông qua việc đóng và mở van. Van khi hoạt động sẽ tác động đóng và mở dòng khí nén trong bình ra ngoài. Van đóng hoặc mở sẽ phụ thuộc vào thiết kế của từng loại van.

2. Ký hiệu của các loại van khí nén trên bản vẽ

  • Số cửa của van thường được ký hiệu là 2, 3, 5 đây là những điểm thiết kế để dẫn khí vào hoặc ra tùy theo nhu cầu sử dụng.
  • Số vị trí: thường là 2 vị trí nhưng cũng có một số trường hợp là 3
  • Những loại van thông dụng là:  2/2, 3/2, 4/2, 5/2, 5/3.

Van 2/2

Đây là loại van khí nén có 2 van cửa 2 vị trí

ki-hieu-cac-loai-van-trong-ban-ve

Van 3/2

ki-hieu-cac-loai-van-trong-ban-ve-van-3-2

Van 4/2

van điện từ khí nén hai cửa hai vị trí
van điện từ khí nén hai cửa hai vị trí

Van 5/2

li-jieu-cac-loai-van-trong-ban-ve-van-5-2

Van 1 chiều

Đây là loại van cho phép khí/chất lỏng đi qua theo 1 chiều đã được quy ước sẵn. Mục đích của việc sử dụng loại van này là bảo vệ cho hệ thống đường ống thủy lực/khí nén, không làm khí/chất lỏng bị thoát ra ngoài theo chiều ngược lại.

ki-hieu-cac-loai-van-trong-ban-ve-van-1-chieu

Van tiết lưu

Đây và linh kiện không thể thiếu trong những hệ thống đường ống dẫn khí nén giúp điều chỉnh được tốc độ thoát ra ngoài của khí nén hoặc chất lỏng, nhằm mục đích làm chậm và kiểm soát được thời gian thoát của chất dẫn.

ky-hieu-van-tiet-luu-mot-chieu

Van an toàn

Van an toàn là loại van có chức năng hạn chế những hiện tượng tăng áp suất của chất lỏng hoặc chất khí vượt quá mức quy định khi hệ thống khí nén gặp vấn đề. Van an toàn có 2 loại:

Van an toàn tác động trực tiếp

ki-hieu-cac-loai-van-trong-ban-ve-van-an-toan-tac-dong-truc-tiep

Van an toàn tác động gián tiếp

ki-hieu-cac-loai-van-trong-ban-ve-an-an-toan-gian-tiep

3. Những loại van khí nén thông dụng hiện nay

Van khí nén 2/2

Cấu tạo của van 2/2

Van 2/2 được cấu tạo bởi 2 phần: thân và  coil điện. Thân van 2/2 được thiết kế gồm có 2 cửa khí và 2 vị trí: 2 cửa ra và 1 cửa vào.

Van thường được làm từ đồng hoặc từ inox để hạn chế tình trạng bị khí nén ăn mòn. Coil điện của van thường được sử dụng với mức điện áp vào là 12V, 24V, 110V, 220V.

Nguyên lý hoạt động của van 2/2

Nguyên lý hoạt động của van 2/2 như sau: Ban đầu van của của van ở trạng thái đóng, chất dẫn không thể đi qua. Sau khi có nguồn điện cấp vào van, từ trường được sinh ra giúp cho van mở ra từ đó khí nén được đi vào từ cửa 1 và thoát ra ngoài ở cửa 2. Sau khi ngắt nguồn điện đến van từ trường mất đi khiến cho các cửa của van đóng lại, không có chất dẫn đi qua.

Van khí nén 3/2 

Van điện từ khí nén 3/2 hay còn được gọi là  solenoid valve 3/2, đây cũng là một trong những linh kiện khí nén được sử dụng phổ biến, chúng ta có thể dễ dàng tìm được tại những cửa hàng vật tư khí nén.

Cấu tạo của van 3/2

Cấu tạo của  van 3/2 cũng có cấu tạo tương tự như van 2/2 gồm có thân và coil điện. Khác với van 2/2 là 2 cửa 2 vị trí, van 3/2 gồm có 3 cửa và 2 vị trí: cửa khí nén vào, cửa khí nén ra và cửa là, việc.

Nguyên lý hoạt động của van 3/2

Đối với van 3/2 smc: Khi ở trạng thái nguội cửa số 1 ở trạng thái đóng, cửa số 2 và 3 thông nhau. Khi cấp nguồn cho van thì từ trường được sinh ra tạo ra lực để tác động đến thân van làm đảo chiều. Lúc này cửa số 1 sẽ thông với cửa số 2, cửa số 3 bị chặn lại. Dòng khí đi qua cửa số 1 và đến cửa số 2 rồi đi qua van. Sau khi ngắt điện cửa số 1 đóng lại và cửa số 2 thông với cửa số 3 như lúc đầu.

Van khí nén 4/2

Van 4/2 là van được sử dụng để đảo chiều, tuy ít được sử dụng hơn những loại còn lại nhưng vẫn được sử dụng trên những hệ thống đường ống  khí nén  tác động đơn.

Cấu tạo của van 4/2

Van được cấu tạo khá đơn giản với 2 bộ phận: thân và đầu điện. Thân van được thiết kế 4 cửa và 2 vị trí gồm có: 1 cửa cho phép khi nén vào, 2 cửa làm việc và 1 cửa xả khí.

Nguyên lý hoạt động của van 4/2

Sau khi cấp nguồn tới cho van, sẽ tạo ra từ trường và tác động đến cửa số 1 mở ra, khí nén vào từ cửa số 1 và sang cửa làm việc số 1. Khi kết thúc nhiệm vụ thì khí nén được chuyển đến của làm việc số 2 và ra cửa xả.

Van khí nén 5/2

Van 5/2 chúng ta có thể gặp trên những hệ thống xilanh, bộ điều khiển khí nén hoặc ở ben hơi 2 chiều.

Cấu tạo của van 5/2

Van 5/2 có 2 loại chính đó là van 5/2 một đầu điện và van 5/2 hai đầu điện. Với cả 2 loại trên thì cấu tạo của van vẫn gồm có thân van, đầu điện và trục nối.

Ở thân van sẽ có 5 cửa khí: 1 cửa khí vào, 2 cửa khí xả, 2 cửa khí làm việc (2 cửa này sẽ kết nối với 2 cửa khí xilanh) và 2 vị trí truyền động.

Nguyên lý hoạt động của van 5/2

Ở trạng thái bình thường thì cửa 1 thông với của số 2, cửa 3 đóng, cửa 4 thông với cửa số 5. Loại van này sử dụng nguồn 12v, 24v, 110v hoặc 220v thì cửa 1 thông với của số 4, cửa số 2 thông với cửa số 3, cửa số 5 đóng.

Đối với van 5/2 một đầu điện thì khi cấp điện đến van thì van sẽ đảo chiều, ngừng cấp điện van sẽ trở về vị trí  ban đầu.

Với loại van 5/2 hai đầu điện khí cấp nguồn điện vào đầu thứ nhất đầu ty xi lanh sẽ đi ra còn nếu cấp nguồn cho đầu điện thứ 2 thì ty xi lanh sẽ thụt vào.

Trên đây là tổng hợp tất cả các loại van khí nén thông dụng nhất hiện nay và một số ký hiệu của các loại van trên bản vẽ kỹ thuật. Mong rằng bài viết này sẽ cung cấp cho bạn những thông tin bổ ích. Nếu có băn khoăn thắc mắc hay để lại bình luận ở phía cuối bài viết để được hỗ trợ tư vấn miễn phí nhé!